Strona główna / Wrażenia z podróży / Artykuły różne /Awans zawodowy / Wycieczki / Konkursy geograficzneScenariusze lekcji z geografii / Pokrewne łącza

        

KONSPEKT DO LEKCJI GEOGRAFII

Rozmieszczenie i struktura ludności Polski

Uczeń potrafi:

wyliczenieopracować mapkę demograficzną na podstawie danych statystycznych

wyliczenieodczytać, opisać i zanalizować dane demograficzne

wyliczenienarysować diagram lub wykres obrazujący wybrane zjawisko demograficzne

wyliczenieopisać piramidę wieku ludności Polski,
wyliczenieokreślić udział mężczyzn i kobiet w liczbie ludności Polski,
wyliczeniewskazać na mapie Polski przykłady terenów o dużej i małej gęstości zaludnienia,
wyliczenieprzedstawić czynniki wpływające na gęstość zaludnienia w Polsce,
wyliczeniepodać wielkość przyrostu naturalnego w Polsce w danym roku,
wyliczenieopisać skutki zbyt niskiego przyrostu naturalnego dla przyszłości Polski, 

wyliczenieomówić strukturę zatrudnienia ludności Polski

Metoda: praca z danymi statystycznymi, atlasem i wykresami  tzw. ćwiczenia techniczne

Forma: praca w grupach, 

Środki dydaktyczne: atlas, zeszyt ćwiczeń, rocznik statystyczny, słownik geograficzny, mapki konturowe, 

Tok lekcji:

  1. Czynności organizacyjne (sprawdzenie obecności, podział na grupy)
  2. Wprowadzenie do lekcji. Tekst z Rzeczpospolitej:

 

Jeszcze w końcu 1998 r. Główny Urząd Statystyczny twierdził, że w 2010 r. ludność Polski wyniesie 40 mln osób, a w 2020 r. – 40,7 mln. Dopiero w ostatnich dniach grudnia 1999 r. GUS przyznał, że dotychczasowa prognoza demograficzna była zbyt optymistyczna. Polaków będzie coraz mniej. Według nowych przewidywań w najbliższych pięciu latach ludność Polski zmniejszy się o 30 tys. osób. Potem nieco wzrośnie, przekraczając w 2015 r. – 39 mln osób, ale od 2019 r. znów zacznie spadać i w połowie XXI w. prawdopodobnie będzie nas tylko 35 mln. Koniec marzeń o 40-milionowym narodzie?

 

  1. Realizacja nowego materiału. Grupy otrzymują zdania do wykonania. Po 10 minutach następuje prezentacja zadań, przez grupowych.
  2. Podsumowanie wiadomości – rozwiąż zadanie:

Spośród podanych wielkości wybierz te , które dotyczą:  

38,7        0,1      105      60,6      124      67

§         średniej gęstości zaludnienia

§         liczby ludności Polski

§         współczynnika feminizacji

§         odsetek ludności w wieku produkcyjnym

§         średniej długości trwania życia

§         przyrostu naturalnego

 i dopisz miana przy wybranych liczbach:

Grupa I

 

a)      W słowniku geograficznym odszukaj definicję przyrostu naturalnego.

b)      Na podstawie danych statystycznych narysuj wykres przedstawiający zmianę przyrostu naturalnego w latach 1946 – 1999.

c)      Odczytaj w którym roku przyrost naturalny w Polsce był najwyższy a ile wynosi obecnie.

Lata 

Urodzenia

Zgony

Przyrost naturalny

1946 

--

--

16,2

1950

30,7

11,6

19,1

1955

29,1

9,6

19,5

1960

22,6

7,6

15,0

1965

17,4

7,4

10,0

1970

16,6

8,1

8,5

1975

18,9

8,7

10,2

1980

19,5

9,9

9,6

1985

18,2

10,3

7,9

1990

14,3

10,2

4,

1992

13,4

10,2

3,2

199

10,2

9,7

0,5

1999

9,9

9,9

0,02

Grupa II

a)      Na podstawie danych statystycznych opracuj mapę dotyczącą przyrostu naturalnego według województw. Zastosuj poniższą legendę:

Dodatni przyrost naturalny:

2-4 – kolor czerwony

1-2 – kolor pomarańczowy

0-1 – kolor żółty

Ujemny przyrost naturalny:  

0-1 – kolor zielony jasny

1-3 – kolor zielony ciemny

b)      Wymień trzy województwa o najwyższym przyroście naturalnym i województwa o ujemnym przyroście naturalnym.

Grupa III

a)      Odczytaj z rocznika statystycznego obecną powierzchnię i liczbę ludności Polski oraz średnią gęstość zaludnienia Polski. Odczytaj nazwę województwa o największej i najmniejszej gęstości zaludnienia.

b)      Oblicz gęstość zaludnienia Stalowej Woli mając dane:

Liczba ludności Stalowej Woli wynosi 72 000 osób

Powierzchnia wynosi 82,5 km2

c)      Na podstawie mapy gęstości zaludnienia Polski (atlas – strona 20), wyjaśnij przyczyny nierównomiernego rozmieszczenia ludności w Polsce.

Grupa IV

a)      Na podstawie danych statystycznych opracuj mapę , która przedstawi zróżnicowanie gęstości zaludnienia w Polsce. Mapę opracuj wg poniższej legendy:

Powyżej 124 osoby/km2 - czerwony kolor 

123 – 90 osoby/km2 – kolor żółty

89 – 63 osoby/km2 – kolor niebieski

poniżej 62 osoby/km2 – kolor fioletowy

b)      Wymień województwa o gęstości zaludnienia większej od średniej dla Polski.

 

Grupa V

 

a)      Z piramidy wieku i płci ludności odczytaj:

-          w którym przedziale wiekowym występuje nadwyżka liczby mężczyzn nad liczbą kobiet?

-          w którym przedziale wiekowym występuje nadwyżka liczby kobiet nad liczbą mężczyzn?

-          co przedstawiają „wyrwy” i „wybrzuszenia”?

-          w których przedziałach wiekowych jest najwięcej ludności w Polsce?

-          oszacuj, ile młodzieży uczęszcza do klasy III gimnazjum w całej Polsce w bieżącym roku szkolnym.

Grupa VI

a)      Na podstawie danych statystycznych  zamieszczonych w zeszycie ćwiczeń na stronie 69 w zadaniu 3, opracuj mapę , która przedstawi, jaki % ogółu pracujących w Polsce pracuje w każdym z województw.

Legenda wg której opracujesz mapę:

2-6% - kolor biały

6 – 10% - kolor żółty

powyżej 11% - kolor czerwony

b)      Odczytaj, które województwa mają najmniejszy % pracujących w ogólnej liczbie zatrudnionych i które mają najwyższą stopę bezrobocia rejestrowanego.

c)      Odczytaj nazwę województw, w którym stopa bezrobocia jest najniższa.

Grupa VII

 

a)      Z piramidy wieku i płci (podręcznik rys2,str.137) i diagramu (rys.3, str.137), odczytaj jaki % ludności Polski jest w wieku produkcyjnym.

b)      Na podstawie danych statystycznych, narysuj diagram kołowy obrazujący strukturę zatrudnienia ludności według poszczególnych działów gospodarki narodowej.

Wyszczególnienie

Zatrudnienie w tysiącach

Zatrudnienie w % 

Część kąta pełnego

Ogółem

15921

100,0

 

Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo 

4355

27,5

 

Budownictwo

938

5,6

 

Przemysł

3650

23,0

 

Handel i naprawy

2106

13,2

 

Transport i łączność

859

5,4

 

Pozostałe usługi

4008

25,2

 

 

c)      O czym świadczy wzrastający odsetek ludności zatrudnionej w nieprodukcyjnych działach gospodarki w porównaniu z zatrudnieniem w pozostałych działach?

 d)      Z poniższej tabeli odczytaj narodowości, które żyją w Polsce. Wymień trzy narodowości, które maja największą liczebność.

Poniższa tabelka ukazuje mniejszości narodowościowe żyjące w Polsce (w 1991)

Narodowość  

liczebność  

Niemcy

330 000 

Białorusin

220 000 

Ukraińcy

210 000 

Łemkowie

55 000 

Cyganie

25 000 

Litwini

20 000 

Żydzi

20 000 

Słowacy

15 000 

Rosjanie

12 000 

Ormianie

8 000 

Grecy

5 000 

Czesi

3 000 

Tatarzy

2 500